Van Velzen: creatiever zoeken naar middelen

Dat is de conclusie van de roadmap die de commissie Van Velzen deze week afleverde. Bovenaan de lijst van Van Velzen, die te vinden is op pagina 2, staan de acht projecten die eerder voor Nederlandse deelname werden geselecteerd uit de lijst van ESFRI, het Europese adviesorgaan voor onderzoeksinfrastructuur.
Voor die acht projecten moet het budget worden ingezet dat door OCW werd toegewezen aan NWO. Maar dat bedraagt slechts 63 miljoen voor de komende vijf jaar. Het kan goed zijn dat er aanvullende middelen nodig zijn, bijvoorbeeld uit het Fes.
Van Velzen heeft vijf projecten in zijn lijst opgenomen die eveneens voorkomen op de ESFRI-lijst. Die vijf hebben niet direct financiering nodig, maar vooral politiek steun om een positie te veroveren op het Europese toneel. Resten er twaalf faciliteiten die werden geselecteerd uit de voorstellen die door het onderzoeksveld werden ingediend. Drie daarvan heeft ook ESFRI op de lijst staan. Van Velzen adviseert om voor deze twaalf middelen te reserveren in de komende Fesronde of op de begroting van OCW.
De geselecteerde projecten zijn gelijkmatig verdeeld over de wetenschapsgebieden, met acht projecten in natuurwetenschappen en techniek, zes in milieuwetenschappen en energie, vijf in geestes- en maatschappijwetenschappen, vijf in medische wetenschappen en life sciences, en één project voor e-science.
De commissie Van Velzen dringt nogmaals op structurele financiering voor de onderzoeksinfrastructuur. Dat kan door de instelling van een speciaal fonds dat jaarlijks met 125 miljoen moet worden gevoed, zoals het Innovatieplatform drie jaar geleden al tevergeefs suggereerde, of door een speciale budgetlijn bij OCW met dezelfde omvang. Of er zou een fonds opgezet moeten worden bij een koepel in het onderzoeksveld zelf, naar voorbeeld van het bouwfonds van de academische ziekenhuizen.
Naast een structurele financiering moet Nederland veel meer creativiteit aan de dag leggen om geld te vinden voor onderzoeksinfrastructuur, vindt de commissie Van Velzen. Mogelijkheden voor publiek-private financiering van onderzoeksinfrastructuur worden nog onvoldoende benut. En Nederland laat kansen liggen in het Europese. Van Velzen wijst daarbij niet alleen naar de (beperkte) mogelijkheden om in KP7 subsidie te
krijgen voor de preparatory phase van onderzoeksinfrastructuur, maar ook naar de Europese cohesiefondsen voor regionale ontwikkeling en de nieuwe leningenfaciliteit van de Europese Investeringsbank, de Risk Sharing Finance Facility.
Van Velzen raadt minister Plasterk van OCW aan een werkgroep in het leven te roepen die die alternatieve
financieringsmogelijkheden in kaart moet brengen. Daarin zouden, behalve ambtenaren van de departementen, vertegenwoordigers van het bedrijfsleven moeten worden opgenomen, en van de Commissie van Wijzen, de provincies, de Europese Commissie, de Europese Joint Technology Initiatives, en de European Research Council.

Klik hier voor de volledige lijst van de 25 infrastructuren.
_
Bron: Onderzoek Nederland, nr. 220