Interdisciplinair en transdisciplinair onderzoek is belangrijk voor het aanpakken van grote wetenschappelijke en maatschappelijke vraagstukken. Toch komt dit type onderzoek moeilijk van de grond. Dit blijkt uit een studie van het Rathenau Instituut naar het wetenschappelijk onderzoek naar kustverdediging.
2413669833_53f8c797fd.jpg -
Illustratie innuendo83
Het kustonderzoek is van hoog niveau en heeft ook oog voor vragen van maatschappij en overheid. Het is een gebied waarin samenwerking vergevorderd is: samenwerking tussen wetenschap en overheid, tussen wetenschap en maatschappij, en tussen wetenschappers van verschillende vakgebieden. Het is een vakgebied met een hoge maatschappelijke prioriteit en daarom volgens het Rathenau Instituut illustratief voor de prikkels en obstakels in het samenspel tussen beleid, wetenschap en praktijk.
Het rapport noemt een aantal barrières voor transdisciplinair kustonderzoek:
- De disciplinaire achtergronden van de individuele wetenschappers verschillen sterk. Dit bemoeilijkt samenwerking en integratie, zowel inhoudelijk als communicatief.
- Onderzoekers bouwen een reputatie op binnen hun discipline. Ze hebben weinig te winnen bij interdisciplinair onderzoek, omdat loopbanen, evaluaties en het toekennen van middelen binnen disciplines zijn georganiseerd.
- Het dominante model voor maatschappelijke sturing gaat uit van de, foutieve aanname dat maatschappelijke vraagstukken gestructureerd en stabiel zijn en daardoor relatief eenvoudig te vertalen in een onderzoeksagenda als begin van een lineair innovatiemodel. In de praktijk gaat om slecht gestructureerde problemen, zonder heldere definities, en om niet-lineaire innovatieprocessen.
- Politieke en bestuur zijn traag in het starten van projecten voor kustinrichting waarin transdisciplinair onderzoek gecombineerd wordt met het oplossen van problemen.
Deze obstakels verwijzen volgens het Rathenau naar structurele problemen in het wetenschapsbestel: de disciplinaire structuur, de organisatie van onderzoeksfinanciering, de opleiding van onderzoekers, het streven naar focus en massa, en de manier waarop kennisbenutting tot stand komt. Het Rathenau-instituut gaat daarom grote programma's als Bsik en de SmartMix apart beoordelen op het oplossen van maatschappelijke vragen.
In het kustonderzoek zijn intussen een aantal programma ´s gestart die beter georganiseerd zijn:
- Het raamprogramma 'Het tij geleerd' voor herstelmaatregelen in het Waddengebied. Dit programma is opgesteld door een breed samenwerkingsverband van onderzoeksinstellingen en natuurbeschermingsorganisaties en biedt kansen voor transdisciplinaire kennisontwikkeling van ecoengineering en biogeomorfologie.
- Het strategisch plan 2007-2010 van Wageningen UR noemt 'Klimaat-bestendige kustzones' als een maatschappelijk thema waarin meer samenhang zal komen tussen disciplines, waaronder gammakennis over economie en bestuur.
- Het programma 'Science and Policy Integration for Coastal System Assessment' (SPICOSA 2007-2011), uit het Europese kaderprogramma, wil bèta- en gammakennis voor kustbeleid te integreren. WL|Delft Hydraulics, het Rijks Instituut voor Kust- en Zeeonderzoek (RIKZ) en het Instituut voor Milieu Studies (IVM) doen hierin mee.
Bron: Onderzoek Nederland, nr. 195, p. 2
Voeg een reactie toe